Judyta Jankowska Rząd przyjął uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna i upoważnił ministrów do podpisania umowy dotyczącej unijnego programu SAFE. Zgodnie z dokumentem pożyczka z SAFE ma zostać zaciągnięta przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, mimo że prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą SAFE. Decyzja zapadła po nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Ministrów, zwołanym dzień po prezydenckim orędziu. W posiedzeniu uczestniczył także przedstawiciel prezydenta – szef KPRP Zbigniew Bogucki.
Skrót artykułu
- Rząd przyjął uchwałę ws. Programu Polska Zbrojna i upoważnił szefa MON oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE.
- Pożyczkę z SAFE ma zaciągnąć BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych; koordynacja ma należeć do MON.
- W uchwale zapisano m.in. system kontroli, osłonę antykorupcyjną i kontrwywiadowczą przy wydatkowaniu środków.
- Prezydent Karol Nawrocki w orędziu zapowiedział, że nie podpisze ustawy o SAFE i ostrzegł przed „pozaprawnym” zadłużaniem; rząd deklaruje, że weto nie zatrzyma realizacji programu.
W czwartek wieczorem prezydent Karol Nawrocki poinformował w orędziu, że nie podpisze ustawy wdrażającej unijny program SAFE. Ustawa zakładała utworzenie instrumentu finansowego zarządzanego przez BGK, który umożliwiałby korzystanie ze środków z unijnego mechanizmu niskooprocentowanych pożyczek.
W piątek rano odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Ministrów. Premier Donald Tusk zapowiedział wtedy przyjęcie uchwały jako „planu B”, deklarując: „Weto prezydenta nas nie zatrzyma”.
Uchwała „Polska Zbrojna”: BGK i Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych
Kancelaria Premiera przekazała, że Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna. W komunikacie podkreślono, że powodem jest „bezprecedensowe i gwałtowne pogorszenie się bezpieczeństwa w Europie” oraz konieczność szybkiego zwiększania nakładów na obronność.
Najważniejsze elementy uchwały:
- Rada Ministrów upoważniła Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Finansów i Gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE.
- Pożyczka z SAFE zostanie zaciągnięta przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
- Wiodącą rolę w koordynacji realizacji zadań ma pełnić szef MON.
- W uchwale wskazano także na ochronę budżetu resortu obrony.
Kontrola, osłona antykorupcyjna i kontrwywiadowcza
W uchwale przewidziano rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa wydatkowania środków:
- wewnętrzny system kontroli wykorzystania pieniędzy z SAFE,
- osłonę antykorupcyjną,
- osłonę kontrwywiadowczą.
W komunikacie zaznaczono też, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Służby i infrastruktura: deklaracje rządu
KPRM poinformowała, że rząd zadeklarował kontynuowanie działań na rzecz pozyskania środków na wsparcie zadań:
- Policji,
- Straży Granicznej,
- Służby Ochrony Państwa,
a także na rozwój infrastruktury drogowej i kolejowej związanej z bezpieczeństwem państwa.
Jednocześnie rząd wcześniej sygnalizował, że prezydenckie weto nie musi zablokować dostępu do SAFE, ale może utrudniać finansowanie części komponentów (m.in. dotyczących służb).
Najważniejsze liczby: Polska jako największy beneficjent SAFE
- Polski wniosek w SAFE: 43,7 mld euro (ok. 200 mld zł)
- Polska wskazana jako największy beneficjent programu
- Deklaracja rządu: 89% środków miało trafić do polskich firm zbrojeniowych
Prezydent ostrzega, Bogucki apeluje o projekt „SAFE 0%”
W orędziu prezydent podkreślił, że „nigdy nie podpisze ustawy”, która – w jego ocenie – uderza w suwerenność i bezpieczeństwo Polski. Ostrzegł też, że „próby zagranicznego zadłużania (…) w sposób pozaprawny, tylnymi drzwiami” mogą skutkować odpowiedzialnością polityczną i prawną.
W piątkowym posiedzeniu rządu uczestniczył szef KPRP Zbigniew Bogucki, który – według relacji – apelował, by rząd zajął się prezydenckim projektem dotyczącym „polskiego SAFE 0 proc.”. Projekt zakłada utworzenie Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, finansowanego przede wszystkim z zysku NBP.
